آیا امکان طرح شکایت در قوه قضائیه یا سازمان‌های ناظر وجود دارد؟

به‌طور اصولی، حق دادخواهی و طرح شکایت برای همه اشخاص تضمین شده است و هیچ‌کس را نمی‌توان از مراجعه به دادگستری منع کرد (اصل 34 قانون اساسی). بسته به ماهیت موضوع، مسیرهای متفاوتی برای طرح شکایت وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: 1) قوه قضائیه (دادسرا، دادگاه‌های کیفری و حقوقی) - شکایت کیفری: هرگاه رفتار مورد اعتراض واجد وصف کیفری باشد (مثلاً کلاهبرداری، خیانت در امانت، جعل، جرایم رایانه‌ای)، با تقدیم شکایت به دادسرا قابل تعقیب است. آغاز تعقیب کیفری با شکایت شاکی خصوصی، اعلام ضابطان یا گزارش مقامات رسمی ممکن است (مواد 64 و 65 و 66 و 69 قانون آیین دادرسی کیفری 1392). شکایت می‌تواند کتبی یا شفاهی باشد و باید مشتمل بر هویت شاکی، موضوع شکایت و ادله اجمالی باشد (ماده 68 همان قانون). در جرایم غیرقابل گذشت، دادستان با اطلاع نیز مکلف به تعقیب است؛ در جرایم قابل گذشت، تعقیب منوط به شکایت شاکی خصوصی است و گذشت می‌تواند تعقیب یا اجرای حکم را متوقف کند (مواد مربوط به جرایم قابل گذشت در قانون مجازات اسلامی 1392، از جمله ماده 104 و نیز مقررات مرور زمان مواد 105 تا 113). - دعوای حقوقی: اگر موضوع صرفاً مطالبه حق مدنی باشد (مانند مطالبه وجه، الزام به ایفای تعهد، مسئولیت مدنی)، باید دادخواست به دادگاه حقوقی تقدیم شود (قانون آیین دادرسی مدنی 1379). در صورت ارتکاب جرم، زیان‌دیده می‌تواند خسارات خود را در مرجع کیفری نیز مطالبه کند (ماده 14 قان