قاعده نسبی سرمایه یا حق‌بیمه در بیمه‌های اموال چگونه اجرا می‌شود؟

قاعده نسبی سرمایه (Condition/Rule of Average on Sum Insured) و قاعده نسبی حق‌بیمه (Proportional Reduction of Indemnity by Premium) دو سازوکار قانونی و قراردادی هستند که برای جلوگیری از بهره‌مندی غیرمنصفانه بیمه‌گذار در بیمه‌های اموال اعمال می‌شوند. مبنای قانونی این دو قاعده در حقوق ایران در قانون بیمه 1316 پیش‌بینی شده است: 1) قاعده نسبی سرمایه (در وضعیت کم‌ بیمه‌گی) - مبنای قانونی: ماده 10 قانون بیمه 1316. مطابق این ماده، هرگاه مالی به کمتر از قیمت واقعی بیمه شده باشد، بیمه‌گذار نسبت به بقیه مورد بیمه در حکم بیمه‌گر است و در صورت وقوع حادثه، خسارت به نسبت مبلغ بیمه به قیمت واقعی پرداخت می‌شود. به بیان ساده، اگر سرمایه بیمه‌شده کمتر از ارزش واقعی مال باشد، بیمه‌گر تمام خسارت را نمی‌پردازد بلکه همان نسبت بین «سرمایه بیمه‌شده/ارزش واقعی» بر خسارت اعمال می‌گردد. - نحوه اجرا در عم