در صورت فقدان برخی مدارک، چه راه‌حل‌های جایگزین یا استعلاماتی وجود دارد؟

در صورت فقدان برخی مدارک، راه‌حل‌های جایگزین و مسیرهای استعلام قانونی متعدد وجود دارد که بسته به نوع موضوع (قضایی یا اداری/ثبتی) قابل استفاده است. مبنای کلی این راه‌حل‌ها آن است که اولاً بار اثبات با مدعی است ولی اثبات حق منحصر به «اصل» سند نیست و می‌توان از سایر ادله و طرق تحصیل دلیل استفاده کرد؛ ثانیاً مراجع صالح اختیار دارند برای کشف حقیقت مستقلاً استعلام و تحقیق کنند (ماده 1257 قانون مدنی؛ ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی 1379). 1) اختیارات مرجع رسیدگی در فقدان مدرک - دستور استعلام و مطالبه سوابق از مراجع رسمی: دادگاه می‌تواند از ادارات ثبت اسناد و املاک، ثبت احوال، شهرداری، سازمان امور مالیاتی، بانک‌ها، بیمه‌ها و… استعلام کند یا پرونده اداری مربوط را مطالبه نماید. این اقدام به استناد ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی انجام می‌شود. - استفاده از طرق تحصیل دلیل: کارشناسی (خط، امضاء، حسابداری، ارزیابی)، معاینه محل، تحقیق محلی و استماع مطلعین به تشخیص دادگاه قابل اعمال است (قانون آیین دادرسی مدنی). - تأمین دلیل: در صورتی که دسترسی به اصل مدرک ممکن نباشد یا بیم امحاء آن برود، درخواست تأمین دلیل قابل طرح است تا دلایل موجود ضبط شود (مواد 149 به بعد قانون آیین دادرسی مدنی). - استفاده از ادله جایگزین: شهادت، امارات و قسم در چارچوب قانون مدنی قابل استناد است؛ به‌ویژه اماره تصرف به‌عنوان دلیل مالکیت مگر خلاف آن ثابت شود (ماده 35، نیز مواد 1321 و 1324 قانون مدنی). در موارد فق