کدام عقد لازم و کدام جایز است و این تفاوت چه اثری دارد؟

تمایز عقد لازم و عقد جایز و آثار آن در حقوق ایران - مبنای تفکیک: مطابق مواد 185 تا 187 قانون مدنی، عقود بر دو قسم‌اند: لازم و جایز. عقد لازم آن است که هیچ‌یک از طرفین، جز در موارد مقرر قانونی (مانند اعمال خیارات یا اقاله)، حق فسخ یک‌جانبه ندارد؛ عقد جایز آن است که هر یک از طرفین هر زمان بخواهد می‌تواند آن را برهم بزند. همچنین برخی عقود نسبت به یک طرف لازم و نسبت به طرف دیگر جایزند. اصل کلی نیز این است که عقودی که بر طبق قانون واقع شده‌اند، بین طرفین و قائم‌مقام قانونی آنان لازم‌الاتباع است و تنها به تراضی (اقاله) یا به سبب قانونی (فسخ، انفساخ) منحل می‌شوند (ماده 219 قانون مدنی؛ نیز درباره اقاله ر.ک. ماده 283 قانون مدنی). - نمونه‌های مهم عقد لازم: 1) بیع و اجاره: از عقود لازم‌اند؛ برهم‌زدن آنها جز با تراضی (اقاله) یا در موارد مصرح قانونی (خیارات مذکور در قانون مدنی) ممکن نیست. مستند کلی: اصل لزوم در ماده 219